Indarkeria matxista eta gure proposamenak honen aurrean

Gaur konturatu naiz urte bete baino gehiago daramadala blogean idatzi gabe. twitterren hainbat txio egin ditut, indarkeria matxistaren inguruan, eta jaso dudan erantzunetako batek zera zioen: “ados, blog bat behar duzu ordea”.

Dena hemendik abiatu da:

“Indarkeria matxistak laugarren emakumea hil du bi egunetan Estado Españolean. #MachismoAsesina eta #4mujeresen48horas HTak bultzatu dituzte”.

Hortik aurrera hainbat txio botatzen saiatu naiz, gaur goizean esnatu, berria twitterren ikusi eta burutuik pasa zaidan kontu batekin, betiko moduan, lotura duena bueltaka izan ditudan pentsamendu batzuekin, eta gehien bat hainbat lagunekin izandako elkarrizketekin, bereziki mugimendu feministan aritzen diren emakume batzuekin izandakoekin.

Harritzen nau indarkeria matxista sektore askotan konsensu gehiena lortzen duen gaietako bat dela, langabezia edo ustelkeriaren pareko. Ikusgarriak dira gaitzespena eta kondena eta zenbat jende biltzen den halako gertakarien aurrean. Hau eskertzekoa da, eta mugimendu feministek lan handia egin dutela esango nuke gai hau mahai gainean jartzeko, eta horren inguruko ulermen markoa eraikitzeko, hori lorpen handienetarikoa dela esango nuke.

Edonola ere, edozer gatazka edo aldarrikapen politikotaz ari garenean, ohikoa izaten da, bereziki herri mugimenduen esparruan mugitzen garen eragileok zein alderdi politikoek haien proposamenak egitea. Nola konponduko dugu langabezia? Hor daude irtenbide liberalak, badago lanaren banaketaren proposamena, badago lanaldi murrizketa… Krisia? Zorraren audientzia publikoa, bankuak ez errekatatzea, fiskalitate progresiboa… Etxe kaleratzeak? Okupazioa, babes ofiziala, dación en pago delakoa… Ez nago proposamen hauek baloratzen, esaten dudana da mugimendu ezberdinetatik proposamen ezberdinak sortzen direla, eta baita horrek eztabaida eta talkak ekarri ere.

Aldiz, indarkeria matxistaren inguruan gabiltzala, proposamenak orokortzera jotzen dute: patriarkatuarekin amaitu, gizarte eredu ezberdina bultzatu, hezkuntzan eragin… Denak ala denak beharrezkoak, eta ez da lan makala batzuek hartu dutena (lehen esan bezala) hainbat mugimenduk indarkeria matxista marko horretan kokatzeko. Baina eta proposamen zehatzak? Non daude? Zergatik ez dago apenas gatazka edo eztabaidarik honen inguruan herri mugimenduetan?

Esango nuke mugimendu feministen baitan eta haien artean badirela proposamen ezberdinak eta ondorioz talkak ere batzuetan gai honen inguruan egiten diren proposamenen inguruan. Horrek adierazten du horretan dabiltzala, mahai gainean dutela gaia. Beste mugimendu batzuetan halakorik ez egoteak adierazten du hain zuzen ere ez dugula mahai gainean, edo soilik larritasun berezia duten gertakariek kokatzen dutela gure mahaien gainean. Eta horrela azkenean egin dezakeguna hitz handiak esan, kondena irmoak egin eta kasurik onenetan, amorratu.

Beldur naiz ez ote garen “feminismoa” bandera bezala hartzen ari errazegi. Esan nahi dut “ideia on bat” edo “aporte teoriko interesgarria” balitz bezala. Irakurketa ezberdin ugari daude, baina egia da ibilbide oso luzeko mugimendu politiko iraultzailea dela feminismoa, eta nik uste horrela tratatu beharko genukeela. Horrek eraman gaitzake hobeto ikustera izaera politikoa duen mugimendua dela, eta beraz kontua ez dela identitate mailan “ni feminista naiz” esatea, baizik eta jardun feminista politikoan dabiltzan elkarte, talde eta pertsonen proposamenak entzun eta aintzat hartzea, indartzea, bultzatzea. Eta egindakoa aitortuz, mugimendu horiek eztabaida hauen erdigunean daudela onartzea, bai analisi mailan, bai proposamen mailan. Ideia hau duela gutxi mugimendu feministako lagun batek komentatu zidan/eztabaidatu genuen, eta oinarrizkoa iruditzen zait. Feminismoa bandera bezala bai, baina eta feministak? Ze kasu egiten diegu?

Amorruak eta minak kolpatzen gaituzten uneetan ezinbestekoa delako gure proposamen politikoen sakontasuna (eta kasu honetan bereziki zehaztasuna) kritikoki aztertu eta kolokan jartzea, kondena hutsean ez geratzeko, horregatik nahi nuen burutapen kolektibo hau idatziz jarri, lagun batek esan duen bezala, aireak eraman ez dezan…

Ostegunean pintxopote eta biniloak

Ostegun honetan karrika tabernan izango naiz (aspaldiko partez, esango nuke gainera) oso Dj saio berezian. Ostegunetan eta “Back to black” izenpean antolatzen dituzte Dj saioak pintxo-pote (herri askotan egiten den kontu hori) ekimenari laguntzeko. Back to black saioetan biniloaz bakarrik pintxatzen da, garai zaharretan bezala, mp3, ordenagailu edo CDrik gabe. Ostegunean afterpunk, pop ilun eta new wave saioa egingo dut beraz, eta maleta ya bete dut The Cure, Complications, Chamelleons edo Stranglers bezalako taldeen diskoekin… Ederra izango da, seguro!

 

Utz ditzatela armak

Sarritan notizia baten atzetik etortzen den hitz jarioak eta tinta-isuri etengabeak erreakzio ezberdinak sortzen dizkit. Batzuetan isildu eta isolatzeko gogoak. Beste batzuetan ozen hitz egitekoak… Urriaren 20aren ostekoen ondoren, sentitzen dut, baina nik ere zerbait esan nahi dut, nahiz eta jakin ez dela bidezkoa larregizko hitz jario honen kontestuan. Nik zera esan nahi dut:

Utz ditzatela armak.

Oraindik zain gaude herri honetan eta mundu zabalean indarkeria baztertu eta askatasuna hedatzearen alde gauenok. Oraindik zain gaude duela denbora asko, larregi, izen eta abizen gutxi baina sigla garbiak dituen erakunde batek egin behar zuen adierazpenari.

Amerikar Psikiatria Elkartea (Ingelesez A.P.A. Laburtua) erakunde terroristak ez digu oraindik adierazi bere ekinaren etena, ezta are gutxiago disoluzioa. Are gehiago, ez du oraindik inolako asmorik adierazi “genero disforia” bezala definitu zutena gaixotasun mentalen zerrendatik ezabatzeko. Eta hau erabat beharrezkoa da gizarte hau bakera, askatasunera eta errespetura bideratzeko. Ez beraien biktima zuzenenek (trans pertsonek) hala behar dutelako, ez. Jendarte osoak hala exigitu behar duelako aipatu helburuak bete nahi baditu: Askatasuna, errespetua, bakea.

Eta hori betearaztea, gure gizarteetatik behin betiko zikinkeria hori baztertzea denon betebeharra den heinean, jo dezagun dena eskatzera: Utz ditzatela armak. Ez dezatela gehiago medikuntza jendearen identitatea definitzeko erabili, ez eta psikologia gizabanakoen bizitza-aukerak patologizatzeko, genetika itotzen gaituen sexu-genero ordenu zurruna mantentzeko.

Utzi ditzatela armak. 2011Ko urri honetan mundu osoan hainbat eta hainbat gizabanako eta eragilek eskatzen diegu. Indarkeriak seinalatu eta zerrendatzeko une hona izan daiteke. Hona hemen bat. Gehitu zurea.


STP-2012 Stop Trans Pathologization kanpainaren webgunea

Uztailak 13an Eibarren Ibon RG-rekin berriz

Hau sorpresa gustagarria. Hurrengo uztailak 13an, asteazkena, Ibon RG-rekin batera arituko naiz berriz, oraingo honetan gure bigarren etxe den Karrika tabernan. Baina gauza hori baino konplikatu eta interesgarriagoa da. UEU-k (Udako Euskal Unibertsitateak) ikastaroa antolatu du Eibarren Uztzailak 12 eta 13-rako eta hortik gure emanaldia. Ikastaroaren izena “Auzolana eta Herrigintza. Bizimodu komunitarioak berpiztuz” da, eta beraz, auzolanaren ideiari jarraiki, ahalik eta inprobisazio-emanaldi partehartzaileena egiten saiatuko gara.

auzolan ikastaroa

Bide batez, laster izango dugu sarean aurrekoan guardetxean egin genuen emanaldi-inprobisazioaren grabaketa. Laster-laster.

Larunbatean Donostiko Guardetxean

Ohore handia niretzat esplikatzea Larunbat honetan, ekainak 4, kontzertua (inprobisazioa hobe esanda) eskainiko dudala IbonRG Bilboko musikari handiarekin batera Donostiako Guardetxean. Bertan Artoartian ekimenaren bosgarren urteurrena ospatuko da. Gure emanaldiaz gain, egun osoan zehar hainbat kontu egongo dira: Pasioa, bazkaria, siestorium-a… Eta amaitzeko emanaldiak: Aipatu bezala Okerreko+IbonRg, Fernalia eta Gora Japon. Kartel super-polita esango nuke nik.

Ezagutzen ez duzuenontzat, IbonRg Bilbotik datorren multimusikari eta pluriempleado bat da. Musika tresna piloa abilezia handiz manejatzen ditu, eta hori hainbat proiektu ta kolaboraziotan gauzatzen da: Eten, Le Noise, Gol Portero, Xabier Montoia… Era berean Kafea eta Galletak egitasmoaren antolatzaileetako bat da. Eta beste mila gauza ere. Eta bueno, larunbateko saioan arituko gara bera eta biok, ni kitarra eta pedaltxoekin eta bera ahotsa eta saxoarekin. Biok ere testu gutxi batzuk eskuetan hartuta. Ea zer pasatzen den… Ni behintzat oso pozik nago ya, berarekin saioa egiteko ideiarekin emozionatuta.

Tipo interesante itxura duen mutiko jator hau da Ibon:

Ibon RG

Artoartian Kartela

Kantu hori ez da zurea!

Ez da batere erraza Euskal Herriko txosna giroan Dj-a izatea. Niri tokatu zait lan zail zein gustagarri hori hainbatetan eta noski, horrek sortu ditu milaka istorio eta kontakizun. Haietako bat Eibarko San Juan jaietan gertatu zitzaidan: Ego Gain kalean txosnak zeuden jarrita eta bertan saio txiki bat egiten ari nintzen. Ohikoa den bezala, musika gehien euskaraz jartzen ari nintzen, eta une batean The Clash talde ingelesaren “London calling” kantua jarri nuen, klasiko bat. Hurbiltzen da gizon gazte bat, eta entzuten zuenarekin haserre, bizkaitar hizkera itxiaz esaten dit ea ez dudan “hemengo ezer” jarriko. Esan diot jartzen ditudala hemengo talde asko baina kanpoko talderen bat noizean behin ere. Baina harantzago noa eta galdetzen diot ea zer nahi duen entzun, zer den beretzat “hemengo” talde bat. Aipatzen dizkit hiru talde, eta, hara!, haietako bik gazteleraz kantatzen dute beraien errepertorio gehiena. Eta noski, nik erantzun, lanean -ergo, mozkortu gabe- dagoenaren abileziaz: “Beno, ba gazteleraz kantatzen duten talde horien eta The Clash-en arteko ezberdintasuna zein da ba?”, eta berak erantzun: “Behintzat horiek hemengoak dira”. Ezin errazago jarri zidan erantzuna. Oraintsu itxi duten Hilbehera tabernara hatzamarra zuzendu eta esan nion: “The Clash ere hemengoak dira, taberna horretan pasatzen dute egun osoa!”. Tipoak ez du ezer ulertu. Ez du axola.

Zergatik dakardan gogora istorio hau? Hurrengo igandean, apirilak 8, Eibarko Karrika tabernan nire lagun Normanduval-en bitartez “Kantu hau ez da zurea” espektakulua aurkeztuko dudalako. Bertan, gitarra eta ahotsaz lagunduta, Normanek hainbat kanta aurkeztuko dizkigu, bere esanetan “gure bizitzako soinu bandaren zatiak” direnak. Eta euskal rock eta pop tradizio onena berreskuratzeaz apur bat aspertuta, kantatuko dituen kantu gehienak “ez dira hemengo taldeenak”. Edo bai?

Gu ez omen ginen globalizazioaren garaian hazi. Gu gaztetxo ginenean (ez da hainbeste denbora) ez zegoen sare sozialik, are gehiago, internetik ez zegoen edo zurrumurru hutsa zen, eta bideo-joko gehienak bi koloretan ziren. Ez geneukan (gaur bezala) munduko musika gehiena eskuragarri. Baina horrek ez du esan nahi eguna Pantxoa eta Peio edo Exkixu entzuten ematen genuenik. Gure arreba nagusiek, izebek eta lagunek egina zuten jada bidea Londreseko disko-dendetara, The Clash, Anti-Pasti edo Redskins-en diskoen bila. Gure anai-arreba ertainek bazekiten posta zerbitzua (betikoa, hori koloreko postontziak dituena) ondo erabiltzen, Estatu Batuetatik zetozen Victims Family edo , Bad Religion edo Fugaziren diskoak lortzeko. Grabatu zizkiguten kasetean Billy Bragg eta Depeche Mode-ren diskoak eta lapurtu genituen Eroskiko apaletatik Neil Young bezalako gauza klasikoagoak. Beraz, ez ginen ez isolaturik bizi.

Aipatu ditudan talde asko ez ziren oso kantagarriak, baina hala ere, ez genion berauek kantatzeari muzin egiten. “In de güeirin rum!” abesten genuen Fugazirekin, jakin gabe noski “in the waiting room”, itxarongelaz ari zela. “Ran, ran, agüanarran!” The Clashekin, gerora “white riot, I want a riot”, txuri matxinadaz ari zela jakin genuen. Eta kultura horretan hezi ginen, eta horretan gaude oraindik ere, lotsarik gabe, ingeles (eta frantses, edo alemaniar) maila ezberdinekin, baina lotsa gabe gure talde gogokoenen kantuak kantatzen. Chumbawamba taldeak dioen bezala: “We didn’t know the words but still we sang along”, ez dakizkigu letrak, baina hala ere kantatzen ditugu! Honela egin genituen, -eta egiten ditugu- talde horiek “hemengo”. Zer esanik ez, euskaraz kantatzen duten taldeekin lotura bestelakoa da, hizkietan esaten duena hobe ulertu eta gustu handiagoz kantatu dezakegu, nahiz eta batzuetan ez den komeni jakitea zer kantatzen duten taldeek… Baina hori beste kontu bat da.

Besteen kantuak jotzea, bertsioak egitea alegia, oso modan jarri da azkenaldian. Horri erantzunez, edo nolabaiteko kritika eginez (ahaleginik eskatzen ez duen heinean, sortzailea ez den heinean, ezer berririk ez dakarren heinean), sormena eta sorkuntza aldarrikatu dituzte hainbatek. Nik ez ditut sormena, sorkuntza eta beste monja guzti horien bertute eta garrantziak ukatuko, baina uste dut kantuak badituela hainbat funtzio, eta ez bakarrik bere burua kantu-sortzaile edo artistatzat duen horrentzat. Kantuan denok har dezakegu parte, baldin eta artista-publiko harremana norabide bakarrean ulertzen ez badugu.

Honetarako, kantu ezagunak jotzea, bertsioak alegia, bidea errazteko modu bat izan daiteke kantu ezagunik egin ez ditugunontzat. Ondo edo gaizki entonatuz, ahoskatuz edo erritmoa eramanez, denon artean kantatzen dugunean lortzen dugulako indar berezi bat, kantuaren izaera kolektiboa, terapeutikoa eta ospakizunezkoa berreskura ditzakeena.

Hori da asmoa “Kantu hau ez da zurea” espektakuluarekin. Denon artean kantatzea (kasu honetan, kanta asko ingelesez izanik, “Aguatxugüeri” hizkuntzan kantatzea gomendatzen da), gure kantuak izan ziren eta oraindik ere badiren horietaz disfrutatzea. Ahal den heinean irribarrez egitea kantuaren bila egiten den bide hori, eta bertatik lehen baino pittin bat zoriontsuago ateratzea. Horretarako, noski, ez zaudete soilik gonbidatuta, are gehiago esango nuke, zuen presentzia eskertuko genuke.

Hona hemen emanaldirako kartela:

Kantu Hori Ez Da Zurea kartela